PPE 3/2025

Wierzytelność zabezpieczona hipotecznie w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości (art. 1036 k.p.c.)

dr Joanna May

Katedra Prawa Handlowego, Morskiego i Postępowania Cywilnego, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; ORCID: 0000-0001-8660-0784

https://doi.org/10.62627/PPE.2025.030

STRESZCZENIE

Artykuł został poświęcony ciekawej i jednocześnie zawiłej problematyce wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości. W artykule przedstawione zostały problematyczne kwestie, z którymi muszą zmierzyć się komornicy sądowi, takie m.in. jak rozbieżności między wysokością wpisu hipotecznego a wysokością wierzytelności zabezpieczonej wpisem hipotecznym lub brak tytułu wykonawczego wierzyciela hipotecznego niezbędnego do uruchomienia wypłaty.
Autorka stawia także pytania, co ma zrobić komornik wobec nieprzedstawienia przez wierzyciela hipotecznego tytułu wykonawczego, jak sprawdzić, czy wierzytelność objęta tytułem wykonawczym jest tą samą wierzytelnością, która jest zabezpieczona hipotecznie. Niestety, unormowania obowiązujące w tej materii nie pozwalają na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości.
Z tego względu konieczna byłaby nie tylko ingerencja ustawodawcy w zakresie zdyscyplinowania wierzyciela hipotecznego do działania w celu pozyskania tytułu wykonawczego, ale także co do wprowadzenia wyraźnej regulacji dotyczącej niepodjętej z rachunku depozytowego kwoty wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie w celu umożliwienia zaspokojenia wierzycielom z niższej niż piąta kategorii zaspokojenia.

Słowa kluczowe: egzekucja z nieruchomości, wierzytelność zabezpieczona hipotecznie, podział sumy uzyskanej z egzekucji, wierzyciele hipoteczni, rachunek depozytowy, likwidacja niepodjętego depozytu

ABSTRACT

Mortgage-Secured Claims in the Distribution of the Proceeds Obtained from the Enforcement of Real Property (Article 1036 of the Code of Civil Procedure)

dr Joanna May, Department of Commercial, Maritime and Civil Procedure Law, Faculty of Law and Administration, Nicolaus Copernicus University in Toruń; ORCID: 0000-0001-8660-0784

This article addresses the interesting and complex issue of mortgage-secured claims in the distribution of proceeds obtained from the enforcement of real property. It presents problematic aspects encountered by court enforcement officers, such as discrepancies between the amount recorded in the mortgage register and the actual amount of the claim secured by the mortgage, or the absence of an enforcement title held by the mortgagee, which is necessary to initiate payment.
The author also examines questions such as what course of action the bailiff should take if the mortgagee fails to present an enforcement title, and how to determine whether the claim covered by the enforcement title corresponds to the claim secured by the mortgage. Unfortunately, the current legal framework does not provide sufficient clarity to resolve all of these doubts.
For this reason, the legislator would need to intervene to discipline the mortgage creditor and obtain an enforcement title. They would also need to introduce explicit regulations concerning the amount of mortgage-secured debt not withdrawn from the deposit account, in order to enable creditors in the lower categories of satisfaction to be repaid.

Keywords: enforcement against real property, mortgage-secured claim, distribution of enforcement proceeds, mortgage creditors, deposit account, liquidation of unclaimed deposits