PPE 3/2025

Eksmisja osoby stosującej przemoc domową

dr Aneta Mendrek

Katedra Prawa Cywilnego, Gospodarczego i Prywatnego Międzynarodowego, Kolegium Prawa, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie; ORCID: 0000-0002-1987-8070

https://doi.org/10.62627/PPE.2025.029

STRESZCZENIE

Dla zapewnienia osobie doznającej przemocy domowej bezpieczeństwa kluczowe znaczenie ma niezwłoczna i skuteczna izolacja od osoby stosującej przemoc. Jedną z przewidzianych prawem dróg osiągnięcia tego celu jest egzekucja sądowa postanowienia sądu zobowiązującego osobę stosującą przemoc domową do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania. Chociaż w egzekucji tej znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, to zasadniczo się od niej różni. Charakter obowiązku dłużnika (osoby stosującej przemoc domową) stwierdzonego w tytule wykonawczym skutkuje tym, że efektywne przeprowadzenie eksmisji nie powoduje konsumpcji tytułu. Ponadto obowiązek ten nie obejmuje opróżnienia lokalu, co wyklucza zastosowanie przepisów art. 1046 § 9–10 k.p.c. Pomimo wprowadzenia szczególnych rozwiązań, mających na celu usprawnienie i przyspieszenie przeprowadzenia eksmisji osoby stosującej przemoc domową, egzekucja sądowa nie jest w stanie sprostać potrzebie natychmiastowej izolacji osoby doznającej przemocy. W tym zakresie właściwsze wydają się instrumenty przewidziane w prawie wykroczeń i postępowaniu w sprawach o wykroczenia, w tym przede wszystkim zatrzymanie przez Policję osoby niestosującej się do orzeczenia sądu zobowiązującego ją do opuszczenia mieszkania. Nie oznacza to, że przepisy o eksmisji osoby stosującej przemoc domową w drodze egzekucji sądowej powinny być usunięte. W pewnych sytuacjach droga ta może okazać się bardziej dostosowana do potrzeb i możliwości osoby doznającej przemocy domowej.

Słowa kluczowe: egzekucja, eksmisja, przemoc domowa, komornik, Policja, Żandarmeria Wojskowa, opłaty komornicze

ABSTRACT

Eviction of a Person Committing Domestic Violence

dr Aneta Mendrek, Department of Civil, Economic and Private International Law, College of Law, Cracow University of Economics; ORCID: 0000-0002-1987-8070

To ensure the safety of a person experiencing domestic violence, immediate and effective isolation from the perpetrator is of paramount importance. One of the legally prescribed ways to achieve this objective is the enforcement of a court order requiring the perpetrator of domestic violence to vacate the jointly occupied dwelling. Although the regulations regarding the enforcement of the obligation to vacate a premises intended to meet the housing needs of the debtor are suitably applicable in this enforcement, it fundamentally differs from it. The nature of the obligation of the debtor (the person committing domestic violence) established in the enforcement title means that the effective execution of the eviction does not exhaust the title. Furthermore, this obligation does not encompass the clearing of the premises, which excludes the application of the provisions of Article 1046 § 9–10 of the Code of Civil Procedure. Despite the introduction of special measures aimed at streamlining and expediting the eviction process against individuals committing domestic violence, judicial enforcement is unable to meet the need for the immediate isolation of the victim In this regard, the instruments provided for in the petty offense law and the proceedings concerning petty offenses seem to be more appropriate, particularly the detention by the police of a person failing to comply with a court order requiring them to leave the residence. This does not imply that the provisions on the eviction of a person committing domestic violence through judicial enforcement should be removed. In certain situations, this route may prove to be more suited to the needs and circumstances of the person experiencing domestic violence.

Keywords: execution, eviction, domestic violence, bailiff, Police, Military Gendarmerie, bailiff fees