PPE 3/2025

Stosunek postępowania nieprocesowego do sądowego postępowania egzekucyjnego

prof. dr hab. Andrzej Marciniak

Katedra Postępowania Cywilnego II, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki; przewodniczący Rady Naukowej Ośrodka Naukowo-Szkoleniowego przy Krajowej Radzie Komorniczej w Warszawie; ORCID: 0000-0003-4724-1015

https://doi.org/10.62627/PPE.2025.022

STRESZCZENIE

Postępowanie nieprocesowe i egzekucyjne to dwa różne i odrębne pod względem spełnianych celów i funkcji postępowania cywilne. Każde z nich oparte jest jednak na pewnych ogólniejszych założeniach i zasadach właściwych nie tylko dla prawa postępowania cywilnego, ale także dla systemu prawa w ogólności. Nie pozostaje to bez wpływu na wykładnię przepisów normujących te postępowania. W pierwszej części opracowania przedstawiono związki normatywne tych postępowań, wynikających głównie ze wspólnej regulacji w Kodeksie postępowania cywilnego. Następnie zwrócono uwagę za zróżnicowanie podmiotowe i przedmiotowe tych postępowań. Wydane w postępowaniu nieprocesowym postanowienia sądu mogą być wykonalne w drodze egzekucji sądowej (np. zasądzające zwrot kosztów postępowania) albo w innej drodze, najczęściej w ramach ostatniej fazy postępowania nieprocesowego, określanej w doktrynie mianem postępowania wykonawczego. Postępowanie to prowadzi w zasadzie komornik sądowy. Zajmuje on w tym postępowaniu pozycję organu procesowego, a nie egzekucyjnego.

Słowa kluczowe: postępowanie nieprocesowe, postępowanie wykonawcze, egzekucja sądowa, postępowanie egzekucyjne, sąd, komornik sądowy

ABSTRACT

Non-Contentious Proceedings vs. Judicial Enforcement Proceedings

professor dr hab. Andrzej Marciniak, Chair of Civil Procedure II, Faculty of Law and Administration, Łódź University; Chairman of the Scientific Council of the Scientific and Training Centre at the National Council of Judicial Officers in Warsaw; ORCID: 0000-0003-4724-1015

Non-Contentious proceedings and enforcement proceedings are two different types of civil procedures which differ in terms of goals and functions. Each of such proceedings is based, however, on certain general assumptions and principles characteristic not only for civil procedural law, but for the system of law in general, as well. This is not without impact on the interpretation of regulations concerning such proceedings. The first part of the article presents normative relations between those proceedings, resulting mainly from the common regulation of the Civil Procedure Code. Then, it pays attention to objective and subjective differences. The court’s enforceable rulings issued in non-contentious proceedings may be enforcable through court execution (e.g. ordered reimbursement of costs of proceedings) or otherwise, usually at the last phase of non-contentious proceedings, which is defined as enforcement procedures in the doctrine. As a rule the proceedings are conducted by a bailiff. The bailiff acts as a trial, and not an enforcement, authority.

Keywords: non-contentious proceeding, enforcement proceedings, court enforcement, execution proceedings, court, bailiff