PPE 4/2025

Sądowa kontrola postanowień komornika sądowego w przedmiocie kosztów egzekucji

dr hab. Ireneusz Wolwiak

Instytut Nauk Prawnych, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Śląski w Katowicach; ORCID: 0000-0002-6894-058X

https://doi.org/10.62627/PPE.2025.034

STRESZCZENIE

Komornik wraz z ukończeniem postępowania egzekucyjnego wydaje postanowienie o ustaleniu kosztów egzekucji. Na tę czynność przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi, co prowadzi do zainicjowania postępowania sądowego. Prawidłowość i zasadność podjętej przez komornika decyzji podlega ocenie przez sąd w ramach rozpoznania skargi przez referendarza sądowego lub sędziego. O ile tok takiego postępowania rozpoznawczego prowadzonego przez sąd czy referendarza sądowego nie będzie się różnił, to znaczne odmienności wiążą się już z przeprowadzeniem dalszego postępowania zainicjowanego skargą na orzeczenie referendarza lub zażaleniem na postanowienie sądu. Rozpoznanie zażalenia następuje w składzie trzyosobowym, podczas gdy skargę rozpoznaje jeden sędzia. W przypadku wydanego w pierwszej instancji postanowienia, gdy jego waga lub precedensowy charakter za tym przemawiają, zażalenie może być rozpoznane przez sąd okręgowy.
Niezależnie od prowadzenia oceny prawidłowości i zasadności decyzji komornika co do kosztów egzekucji mogą one podlegać takiej ocenie również w ramach instytucji wydawania przez sąd zarządzeń nadzorczych w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Zakres kompetencji referendarza sądowego, czy też sędziego wydającego orzeczenie z nakazem odpowiedniego zachowania komornika nie jest ściśle wyznaczony przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, będąc tematem polemiki naukowej, przy jednoczesnym wydaniu rozbieżnych orzeczeń przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie kontroli postanowienia komornika o kosztach postępowania egzekucyjnego na każdej z tych płaszczyzn regulacji ustawowej jest przedmiotem analizy przeprowadzonej w niniejszym opracowaniu.

Słowa kluczowe: komornik, nadzór nad komornikiem, egzekucja sądowa, koszty egzekucji, skarga na czynności komornika, nadzór sądowy

ABSTRACT

Judicial Review of Judicial Officer’s Decisions on Enforcement Costs

dr hab. Ireneusz Wolwiak, Institute of Law, Faculty of Law and Administration, University of Silesia in Katowice; ORCID: 0000-0002-6894-058X

With completion of the enforcement proceedings, the bailiff issues a decision determining the costs of enforcement. This action may be appealed against in the form of a complaint, leading to the initiation of court proceedings. The correctness and justification of the decision made by the bailiff is subject to assessment by the court, as part of the examination of the complaint conducted either by a court registrar or by a judge. While the course of such proceedings will not differ, there will be significant differences in the conduct of further proceedings initiated by a complaint against a ruling of a registrar or an appeal against a court decision.
The appeal is examined by a three-judge panel, while the complaint is examined by a single judge. In the case of a first-instance decision, if its importance or precedent-setting nature warrants, the appeal may be considered by the district court. Regardless of the assessment of the correctness and validity of the bailiff‘s decision regarding the costs of enforcement, they may also be subject to such assessment within the framework of the institution of the court issuing supervisory orders pursuant to Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure. The scope of competences of a court registrar or a judge issuing a ruling ordering the appropriate conduct of a bailiff is not strictly defined by the provisions of the Code of Civil Procedure, being the subject of scientific polemics, while the Supreme Court has issued divergent rulings. The issue of controlling the bailiff‘s decision on the costs of enforcement proceedings at each of these levels of statutory regulation became the subject of the analysis contained in the study.

Keywords: bailiff, supervision over bailiff, judicial execution, costs of enforcement, appeal against a court enforcement officer’s actions, judicial supervision