PPE 3/2026

Repayment Plan as the Main Tool of “Consumer Bankruptcy” in the Czech Republic and Poland [Plan spłaty jako główny mechanizm „upadłości konsumenckiej” w Czechach i w Polsce]

Radek Tesař

PhD student at the Faculty of Law, Masaryk University in Brno, Czech Republic; assistant to the Vice-President of the Constitutional Court of the Czech Republic; ORCID: 0009-0004-2297-0144

https://doi.org/10.62627/PPE.2026.024

ABSTRACT

This article examines debt relief process and provides a comparative analysis of the legal regulation of repayment plans in the Czech Republic and Poland. Polish law establishes a distinct consumer bankruptcy regime characterised by a high degree of flexibility, both as regards the duration of repayment plans, which may range from 1 to 84 months, and the determination of repayment obligations, which reflects the debtor’s actual income, necessary living expenses, and individual circumstances. By contrast, Czech law does not provide a comparably differentiated framework specifically tailored to consumers. The Czech model is instead based on a standard debt relief period, generally lasting three years, and on a largely formula-based determination of repayments derived from wage-garnishment rules and statutory living-cost thresholds which are generally used in the process of enforcement. The comparison demonstrates that the Polish approach allows for a greater degree of individualisation, whereas the Czech system enhances predictability and uniformity at the expense of flexibility. On this basis, the article identifies elements of both models that may offer useful inspiration for the further development of consumer debt relief in each jurisdiction.

Keywords: insolvency proceeding, debtor, creditor, debt relief, repayment plan, consumer bankruptcy, comparative analysis

STRESZCZENIE

Plan spłaty jako główny mechanizm „upadłości konsumenckiej” w Czechach i w Polsce

Radek Tesař, doktorant, Wydział Prawa, Uniwersytet Masaryka, Brno, Republika Czeska; asystent wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego Republiki Czeskiej; 0009-0004-2297-0144

W niniejszym artykule przeanalizowano proces umarzania długów oraz przedstawiono analizę porównawczą regulacji prawnych dotyczących planów spłaty zadłużenia w Czechach i w Polsce. Prawo polskie ustanawia odrębny system upadłości konsumenckiej, charakteryzujący się wysokim stopniem elastyczności, zarówno w odniesieniu do czasu trwania planów spłaty – który może wynosić od 1 do 84 miesięcy – jak i ustalania zobowiązań spłaty, uwzględniających rzeczywiste dochody dłużnika, niezbędne wydatki na utrzymanie oraz indywidualną sytuację. Natomiast prawo czeskie nie przewiduje porównywalnie zróżnicowanych ram dostosowanych specjalnie do potrzeb konsumentów. Model czeski opiera się natomiast na standardowym okresie umorzenia długów, trwającym zazwyczaj trzy lata, oraz na ustalaniu rat spłaty w dużej mierze na podstawie wzorów, wywodzących się z przepisów dotyczących zajęcia wynagrodzenia i ustawowych progów kosztów utrzymania, które są powszechnie stosowane w postępowaniu egzekucyjnym. Porównanie to pokazuje, że podejście polskie pozwala na większy stopień indywidualizacji, podczas gdy system czeski zwiększa przewidywalność i jednolitość kosztem elastyczności. Na tej podstawie w artykule wskazano elementy obu modeli, które mogą stanowić przydatną inspirację dla dalszego rozwoju systemu oddłużania konsumentów w każdej z tych jurysdykcji.

Słowa kluczowe: postępowanie upadłościowe, dłużnik, wierzyciel, oddłużenie, plan spłaty, upadłość konsumencka, analiza porównawcza