PPE 2/2026

Zapewnienie przez sąd należytego wykonania egzekucji w ramach nadzoru sprawowanego na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. w związku z projektem zmiany Kodeksu postępowania cywilnego (część 2) – zarządzenie nadzorcze jako czynność konwencjonalna

dr hab. Ireneusz Wolwiak

Instytut Nauk Prawnych, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Śląski w Katowicach; ORCID: 0000-0002-6894-058X

https://doi.org/10.62627/PPE.2026.010

STRESZCZENIE

Przeprowadzona analiza instytucji zarządzeń nadzorczych sądu ukazała liczne kontrowersje pojawiające się na gruncie stosowania przepisu art. 759 § 2 k.p.c. Jednocześnie nie przedstawiono żadnych rozwiązań dla możliwości ich usunięcia. Udostępniony projekt zmiany Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 15 kwietnia 2025 r. nie zawiera nowego unormowania w sferze dokonywania czynności nadzorczych. Wypowiadane z kolei w nauce twierdzenia o kwalifikacji czynności egzekucyjnych jako czynności konwencjonalnych spowodowały potrzebę poszerzenia badania takich czynności w odniesieniu do wydawanych przez sąd postanowień nadzorczych. Podjęte działania przy wprowadzeniu reguły podmiotowej, formalnej i merytorycznej dały obraz funkcjonowania instytucji zarządzeń nadzorczych w egzekucji sądowej prowadzonej przez komornika. Uzasadnione w takim przypadku ujęcie czynności konwencjonalnej w konstrukcji normy kompetencyjnej umożliwiło dalsze dookreślenie zakresu nadzoru sądu nad działaniami komornika.
Końcowe wnioski z przeprowadzonego badania potwierdziły znaczne rozszerzenie działań sądu poza zakres jego upoważnienia do dokonania takiej czynności konwencjonalnej. Przewidziano nawet upoważnienie sądu drugiej instancji do wydawania zarządzeń nadzorczych, i to wobec wyraźnego postanowienia art. 758 k.p.c., przy równoczesnym wprowadzeniu postępowania zażaleniowego, które jako modyfikacja nakazu wynikającego z normy kompetencyjnej powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo. Niestety, kolejny projekt zmiany Kodeksu postępowania cywilnego nie wprowadza żadnych istotnych rozwiązań.

Słowa kluczowe: komornik, postępowanie egzekucyjne, sądowy nadzór, czynność konwencjonalna, norma kompetencyjna, czynność komornika

ABSTRACT

The Court’s Assurance of the Proper Execution of Enforcement Proceedings as Part of Supervision Carried Out Pursuant to Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure in Connection with the Draft Amendment to the Code of Civil Procedure (Part 2) – Supervisory Order as a Conventional Act

dr hab. Ireneusz Wolwiak, Institute of Law, Faculty of Law and Administration, University of Silesia in Katowice; ORCID: 0000-0002-6894-058X

The analysis of the institution of court supervisory orders revealed numerous controversies arising in the area of application of the provision of Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure. At the same time, no solutions were presented for their possible removal. The published draft amendment to the Code of Civil Procedure of 15 April 2025 does not contain new regulations in the sphere of performing supervisory activities. In turn, the statements made in science about the qualification of enforcement actions as conventional actions resulted in the need to expand the study of such actions in relation to supervisory decisions issued by the court. The actions taken to introduce the subjective, formal and substantive rule provided an overview of the functioning of the institution of supervisory management in court enforcement carried out by a bailiff. The inclusion of a conventional act in the construction of the competence standard, justified in such a case, made it possible to further specify the scope of court supervision over the bailiff’s actions.
The final conclusions of the conducted study confirmed a significant extension of the court’s activities beyond the scope of its authorization to perform such a conventional action. The second instance court was even authorized to issue supervisory orders, in accordance with the express provision of Article 758 of the Code of Civil Procedure, while at the same time introducing an appeal procedure, which, as a modification of an order resulting from the competence norm, should only take place in exceptional cases. Unfortunately, the next draft amendment to the Code of Civil Procedure does not introduce any significant solutions.

Keywords: bailiff, enforcement proceedings, judicial supervision, conventional activity, competence standard, court enforcement officer’s action