PPE 1/2026

Wpływ sądowego obniżenia opłaty egzekucyjnej na finansowanie działalności komornika sądowego

dr hab. Józef Jagieła, prof. UŁ

Katedra Postępowania Cywilnego II, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki; ORCID: 0000-0001-9103-5185

https://doi.org/10.62627/PPE.2026.002

STRESZCZENIE

Problematyka sądowego obniżenia opłaty egzekucyjnej, uregulowanego w u.k.k., jest przedmiotem wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego oraz przedstawicieli doktryny. Dotyczą one przede wszystkim dopuszczalności i przesłanek obniżenia opłaty, natomiast w niewielkim zakresie poruszany jest wpływ obniżenia na finansowanie działalności, zwłaszcza egzekucyjnej i dochodu komornika. W niniejszym opracowaniu omówiono wskazaną kwestię w kontekście statusu komornika, źródeł finansowania przez komornika powierzonych mu zadań, zróżnicowania opłaty egzekucyjnej, określonej mianem obniżenia z mocy ustawy. Przedstawiono również ujemne następstwa obniżenia opłaty egzekucyjnej dla funkcjonowania kancelarii komorniczej i dochodów komornika z powołaniem się na zapewnienie wystarczającej ochrony praw strony (dłużnika, wierzyciela), obowiązanej do poniesienia należnych opłat egzekucyjnych przez uregulowania dotyczące ograniczeń egzekucji. W podsumowaniu dokonanych ustaleń sformułowano postulat uchylenia art. 48 u.k.k. i tym samym możliwości obniżenia opłaty egzekucyjnej przez sąd, a w przypadku pozostawienia tej instytucji wskazano na potrzebę wprowadzenia na wzór zwolnienia z kosztów komorniczych (art. 45 i 46 u.k.k.) obowiązku przekazania komornikowi przez Skarb Państwa sumy, o którą została obniżona opłata egzekucyjna.

Słowa kluczowe: status prawny komornika, zadania powierzone komornikom, koszty działalności komornika, koszty komornicze, opłaty egzekucyjne, obniżenie opłaty egzekucyjnej

ABSTRACT

The Impact of the Judicial Reduction of the Enforcement Fees on the Financing of a Court Bailiff’s Activity

dr hab. Józef Jagieła, professor at the University of Łódź, Department of Civil Procedure II, Faculty of Law and Administration, University of Łódź; ORCID: 0000-0001-9103-5185

The issue of the judicial reduction of the enforcement fee, as regulated in the Act on Court Bailiff Costs (u.k.k.), has been addressed by both the Constitutional Tribunal and representatives of legal scholarship. These analyses focus primarily on the admissibility and prerequisites for reducing the fee, whereas comparatively little attention has been devoted to the impact of such reduction on the financing of a bailiff’s activity, in particular enforcement operations and the bailiff’s income. This study examines the above issue in the context of the bailiff’s legal status, the sources of financing of the tasks entrusted to the bailiff, and the differentiation of enforcement fees, including those reduced by operation of law. It also presents the negative consequences of reducing the enforcement fee for the functioning of a bailiff’s office and for the bailiff’s income, with reference to the fact that adequate protection of the rights of the party (debtor or creditor) obliged to bear enforcement fees is ensured by the regulations governing limitations on enforcement. In the concluding remarks, a postulate is formulated to repeal Article 48 of the Act on Court Bailiff Costs and thereby eliminate the possibility for courts to reduce the enforcement fee. Alternatively, should this institution be retained, it is proposed by analogy to exemption from bailiff costs (Articles 45 and 46 of the Act on Court Bailiff Costs) to introduce an obligation for the State Treasury to compensate the bailiff in the amount by which
the enforcement fee has been reduced.

Keywords: legal status of the court bailiff, tasks entrusted to bailiffs, costs of bailiff activity, bailiff costs, enforcement fees, reduction of the enforcement fee